Hoa Kỳ bị chỉ trích vì một đơn vị Cam Bốt vi phạm nhân quyền tham gia tập trận

Từ Phnom Penh, thông tín viên Phạm Phan tường trình :

Human Rights Watch: Đây là một sự xúc phạm

Với lời chỉ trích mạnh mẽ, tổ chức Human Rights Watch nói việc Hoa Kỳ cho phép một Lữ đoàn Cam Bốt tham dự cuộc tập trận chung bắt đầu vào chủ nhật tới đây là hành động phá hủy cam kết của Hoa Kỳ trong sứ mệnh bảo vệ nhân quyền ở Cam Bốt. Theo Phil Robertson, Phó giám đốc Châu Á của HRW thì Trung đoàn thiết giáp có tên ACO của quân đội Cam Bốt từng dính líu vào các vụ trục đuổi thô bạo dân cư, cướp đất bất hợp pháp trong nhiều năm liền và đã có hành động vi phạm nhân quyền, do vậy quyết định của Hoa Kỳ là một sự xúc phạm.

Trong 5 năm trở lại đây, tại Cam Bốt nổi lên sự kiện cưỡng bức cư dân đi ra khỏi nơi họ đang sinh sống để chính quyền lấy đất bán cho các nhà đầu tư nước ngoài, và nhiều đơn vị quân sự hoặc cảnh sát được chính quyền huy động như phương tiện hỗ trợ cho hành vi trục đuổi dân cư mà LHQ lên tiếng cảnh báo nghiêm khắc.

Theo các thông tin của cơ quan HRW, cuộc diễn tập quân sự kéo dài hai tuần trong đó có một ít hoạt động trên lãnh thổ Cam Bốt là sự kiện quan trọng do Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và Bộ Tư lịnh Thái Bình Dương của Hoa Kỳ phối hợp thực hiện. Cuộc diễn tập với đặc danh “Sáng kiến các Chiến dịch Hòa bình Toàn cầu” và tên gọi cho hoạt động của lực lượng Cam Bốt là ”Canh giữ đền Angkor”. Đây là cuộc tập trận quy mô nhất với sự tham dự của nhiều đơn vị quân đội thuộc 23 quốc gia trong vùng Châu Á Thái Bình Dương kể cả Mỹ với hơn 1.000 binh sĩ được huy động.

Để chuẩn bị cho cuộc thao dượt liên hợp quân sự năm 2010, Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ đã tài trợ xây dựng một trung tâm huấn luyện trị giá 1, 8 triệu Mỹ kim.

Phát ngôn nhân tòa Đại sứ Mỹ John Johnson nói Mỹ đã cung cấp trang thiết bị quân sự và huấn luyện các hoạt động gìn giữ hòa bình cho quân đội Cam Bốt từ năm 2006, và Cam Bốt là một quốc gia từng được đạo quân hòa bình LHQ đến giúp đỡ vào năm 1993 và bây giờ tham gia tập trận gìn giữ hòa bình trên thế giới là chứng minh cho nỗ lực của hai nước Mỹ và Cam Bốt. Tuy nhiên người phát ngôn tòa Đại sứ Mỹ nói luật pháp Mỹ đòi hỏi phải duyệt xét kiểm tra cẩn thận tất cả quốc gia thành viên được mời tham dự.

Tổ chức HRW yêu cầu Mỹ hãy đình hoãn các viện trợ quân sự cho Cam Bốt đến khi nào quân đội không còn được chính quyền sử dụng đàn áp dân.

Doanh nhân trong nước được bảo trợ tài chính cho quân đội

Thủ tướng Hun Sen mới đây thông báo năm nay nhà nước cho thực hiện chương trình bảo trợ theo đó hơn 40 doanh nghiệp đứng ra giúp đỡ vật chất cho nhiều đơn vị quân đội. Tuy nhiên sự kiện này bị chỉ trích vì cho chính quyền chính thức hóa mối liên hệ giữa các doanh nhân quyền thế trong quốc gia với quân đội trong đó quân đội được sử dụng làm công cụ bảo vệ các lợi ích, tài sản của các nhà kinh doanh giàu có như canh gác đồn điền cho họ…Được biết một số doanh nhân thế lực tại Cam Bốt từng đứng sau các vụ trục đuổi dân cư, báo chí có lên tiếng nhưng vì họ có mối quan hệ tốt với chính quyền nên sự vụ được che lấp.

Từ hiện trạng này tổ chức HRW kêu gọi Hoa Kỳ nên bãi bỏ việc huấn luyện cho các đơn vị quân đội tham nhũng, việc sử dụng các đơn vị quân đội trong công tác gìn giữ hòa bình phải là các đơn vị chuyên nghiệp thật sự và không có tiền án, tiền sử vi phạm nhân quyền.

Thời gian qua Trung Quốc cũng đã viện trợ các trang thiết bị cho quân đội Cam Bốt, nhiều chuyến viếng thăm của các giới chức cấp cao đến nước này chứng tỏ họ quan tâm đến vị trí Cam Bốt về mặt quân sự trong khu vực Vịnh Thái Lan.

Tàu chiến Hoa Kỳ, Pháp cũng từng ghé qua thời gian ngắn tại cảng Kompong Som ở Miền Nam. Trong cuộc chiến tranh Việt Nam để gìn giữ tự do trước 1975, Hoa Kỳ đã thiết lập một căn cứ hải quân tại bán đảo Ream.

Trên phương diện quân sự, việc cho Cam Bốt tham gia tập trận chung năm nay cũng theo chiều hướng Hoa Kỳ muốn lôi kéo quân đội nước này vào vòng ảnh hưởng của họ như từng xảy ra trước đây trong thập niên 1960, do vậy có thể họ bỏ ngoài tai việc quân đội Cam Bốt sử dụng vũ lực trục đuổi dân.

Thực tế, do chính đảng của ông Hun Sen cầm quyền quá lâu nên quân đội mặc nhiên trở thành phương tiện gìn giữ quyền lực cho một phe nhóm. Vì thế việc tuân lịnh chính quyền và để bảo đảm quyền lợi cho chính quyền nên quân đội đã ra tay hà hiếp dân và coi đây như hành động đương nhiên phải làm, dù súng đạn trang bị cho quân đội được lấy từ một phần thuế của dân nghèo đóng góp.

Hai tháng trước đây, khi trục đuổi dân lấy đất tại quận U Dong, tỉnh Kompong Spư, người dân bao gồm cả thiếu niên đã dùng cuốc và ná cao su quyết chống trả lại quân đội và cảnh sát để bảo vệ nồi cơm, miếng đất của họ.

Thông tín viên Phạm Phan - Phnom Penh   08/07/2010   Nghe (06:20)