Nhật Bản hoãn ra quyết định về chính sách năng lượng hạt nhân

Trận động đất rất mạnh, gây ra sóng thần lớn, ngày 11/03/2011, đã làm hư hại nặng ba lò phản ứng trong khu nhà máy điện hạt nhân Fukushima. Sự cố này buộc chính phủ Nhật Bản phải xem xét lại chính sách năng lượng.

Bế tắc trong các cuộc tranh luận giữa phe chống và ủng hộ hạt nhân đã làm cho vị thế của thủ tướng Yoshihiko Noda và đảng Dân chủ của ông bị suy yếu. Theo các cuộc thăm dò dư luận, đảng này sẽ gặp nhiều khó khăn trong cuộc bầu cử lập pháp trước thời hạn, có thể được tổ chức trong những tháng tới.

Ông Noda, thủ tướng thứ ba kể từ khi đảng Dân chủ Nhật Bản giành thắng lợi trong cuộc bầu cử lập pháp năm 2009, trong chương trình tranh cử, đã cam kết từ bỏ điện hạt nhân. Mặc dù thủ tướng Noda không đưa ra lịch trình cụ thể, nhưng cam kết thoát ra khỏi điện hạt nhân đã làm cho các nhóm ủng hộ năng lượng nguyên tử lo ngại.

Giáo sư Andrew De Wit, thuộc đại học Rikkyo, nhận định là các nhóm ủng hộ năng lượng hạt nhân cảm thấy lợi ích của họ bị đe dọa do việc thực hiện chính sách (từ bỏ điện hạt nhân) bởi đảng cầm quyền hiện nay, cho dù đảng này có thể bị thảm bại trong cuộc bầu cử sắp tới. Theo ông, « họ sợ là chính phủ sắp tới có thể từ chối hoặc không thể thay đổi quyết định này ».

Chương trình của đảng Dân chủ Nhật Bản dự tính không xây dựng thêm lò hạt nhân và thực hiện một đạo luật quy định thời hạn khai thác tối đa các lò hạt nhân hiện có là 40 năm. Như vậy, đến năm 2030, tỷ trọng điện hạt nhân sẽ chỉ còn là 15% trong tổng sản lượng điện của Nhật Bản và đến năm 2050, xứ hoa anh đào không còn điện hạt nhân.

Theo lập luận của phe ủng hộ năng lượng nguyên tử, việc từ bỏ điện hạt nhân, phát triển năng lượng hóa thạch và các nguồn năng lượng tái tạo khác như điện mặt trời, điện gió, làm tăng đáng kể giá điện.

Thế nhưng, chính phủ Nhật Bản đang phải đối mặt với sự bất bình ngày càng cao của phe chống hạt nhân, kể từ khi thủ tướng Noda quyết định cho tái khởi động hai lò phản ứng vào tháng 7/2011. Hiện nay, khoảng năm chục lò phản ứng khác của Nhật Bản vẫn trong tình trạng ngừng hoạt động, hoặc là để tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn sau thảm họa Fukushima, hoặc để bảo dưỡng định kỳ.

Hai người tiền nhiệm của thủ tướng Noda là các ông Naoto Kan và Yukio Hatoyama, cùng thuộc đảng Dân chủ Nhật Bản, đều tuyên bố chống điện hạt nhân.