Bạc Hy Lai bị bãi nhiệm đại biểu Quốc hội

Trước khi tuyên bố khai mạc Đại hội lần thứ 18, là dịp mà một ê-kíp lãnh đạo mới sẽ lên nắm quyền trong một thập niên tới, đảng Cộng sản Trung Quốc phải kết thúc được vụ bê bối liên quan đến nguyên ủy viên Bộ Chính trị Bạc Hy Lai. Ông Bạc Hy Lai từng có hy vọng trở thành một trong các lãnh đạo tối cao của Trung Quốc, trước khi bị phế truất vào tháng 4/2012, sau vụ cựu giám đốc Công an Trùng Khánh Vương Lập Quân – nguyên cánh tay phải của Bí thư Bạc Hy Lai - chạy trốn vào lãnh sự quán Mỹ.

Vụ xì-căng-đan Bạc Hy Lai đã buộc Đại hội đảng Cộng sản Trung Quốc phải khai mạc trễ, so với thời gian thường diễn ra vào tháng 10. Việc thay đổi thời gian của Đại hội cho thấy nhiều mâu thuẫn, căng thẳng trong nội bộ đảng Cộng sản Trung Quốc.

Theo nhà nghiên cứu Willy Lam, quyết định khai trừ Bạc Hy Lai là một thắng lợi nhất định của ông Hồ Cẩm Đào, « bởi vì Chủ tịch Trung Quốc và Thủ tướng Ôn Gia Bảo muốn trừng phạt Bạc Hy Lai thật nặng, khác với một số lãnh đạo có tuổi và theo truyền thống mao-ít trong đảng ».

Việc ông Bạc Hy Lai bị loại ra khỏi đảng Cộng sản và mất nốt cương vị đại biểu dân cử được truyền thông chính thức tại Trung Quốc khẳng định như là một biểu hiện cho thấy thái độ cứng rắn của chính quyền Trung Quốc đối với nạn tham nhũng và lạm quyền.

Tuy nhiên, tại Trung Quốc, có nhiều người ủng hộ ông Bạc Hy Lai. Theo giảng viên Lai Hongyi, đại học Nottingham (Anh Quốc), nhà lãnh đạo theo chủ trương mao-ít Bạc Hy Lai « đã giành được sự ủng hộ của nhiều người bị loại ra bên lề xã hội và nhiều trí thức cực đoan, và có thể nhiều thành phần trong đảng và quân đội ».

Theo các nhà quan sát, việc Bắc Kinh quyết định chọn ngày hôm qua, thứ Sáu 28/09, để công bố thông tin khai trừ Bạc Hy Lai không phải là một điều ngẫu nhiên. Tiếp theo ngày thứ Sáu là hai ngày nghỉ cuối tuần, và một tuần nghỉ lễ chính thức của người Trung Quốc nhân dịp Quốc khánh. Chính quyền Trung Quốc muốn lợi dụng kỳ nghỉ dài này để hạn chế các phản ứng của dư luận. Trong những tháng gần đây, vụ Bạc Hy Lai, bê bối chính trị lớn nhất tại Trung Quốc trong vòng 20 năm trở lại đây, đã làm sôi sục thế giới mạng, buộc chính quyền phải liên tục gia tăng các biện pháp kiểm duyệt internet.

Phiên tòa xử Bạc Hy Lai có thể sẽ mở ra trước Đại hội đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 18. Với các cáo buộc tham nhũng, lạm quyền, dính líu đến cái chết của thương nhân người Anh Neil Heywood, có rất nhiều khả năng ông Bạc Hy Lai sẽ bị kết án tù.