Ngân hàng Trung ương châu Âu mua lại nợ công để cứu vùng euro

Chương trình mới này có tên gọi là « Outright Monetary Transaction (OMT) », tạm dịch là « Giao dịch tiền tệ công khai », sẽ tiếp nối chương trình Securities Markets Program (SMP), được khởi động từ tháng 5/2010 khi xẩy cuộc khủng hoảng tài chính đầu tiên tại Hy Lạp.

Chương trình SMP không đủ khả năng giúp châu Âu thoát ra khỏi khủng hoảng nợ công vì bị giới hạn về thời gian và khối lượng giao dịch.

Trong cuộc họp báo tại Francfort, Đức, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu Mario Draghi tuyên bố rằng cần phải thực hiện kế hoạch OMT do các biến động nghiêm trọng trên thị trường công trái, xuất phát từ những lo ngại không có cơ sở từ phía các nhà đầu tư về khả năng chuyển đổi của đồng euro.

Tuy nhiên, Ngân hàng Trung ương châu Âu đề ra những điều kiện chặt chẽ khi tiến hành mua lại nợ công : Chương trình này chỉ áp dụng đối với những nước đã từng phải nhờ đến sự trợ giúp của Quỹ Ổn định Tài chính châu Âu ( FESF) hoặc của Cơ chế Ổn định châu Âu (MES) - cơ chế này sẽ thay thế cho Quỹ Ổn định Tài chính châu Âu FESF. Ví dụ, cho đến nay, Tây Ban Nha tỏ ra dè dặt trong việc kêu gọi châu Âu hỗ trợ tài chính. Nay, để được hưởng chương trình OMT, trước tiên Madrid phải chính thức đề nghị Bruxelles giúp đỡ.

Kinh tế gia Holger Schmieding, thuộc ngân hàng Berenberg cho rằng, Chủ tịch Ngân hàng Trung uơng châu Âu Mario Draghi đã « giữ lời hứa ». Trong suốt một năm qua, BCE đã để cho sự hỗn loạn trên thị trường trái phiếu ngăn cản việc thực hiện chính sách tiền tệ của mình, giờ đây, định chế này đã tấn công thẳng vào cốt lõi của cuộc khủng hoảng khu vực đồng euro. Điều này có nghĩa là BCE sẽ không để cho một thành viên nào bị rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán.

Chuyên gia này nhấn mạnh, các nhà đầu tư đã biết là không nên cản đường Ngân hàng Trung ương Mỹ, giờ đây, họ cũng sẽ phải nhận một điều là không nên đọ sức với Ngân hàng Trung ương châu Âu.

Ngoại trừ Đức, quyết định của BCE đã nhận được sự ủng hộ của nhiều nước, các định chế quốc tế và thị trường có phản ứng tích cực.

Chủ tịch Draghi cho biết là Hội đồng các thống đốc BCE đã bỏ phiếu thông qua chương trình OMT, ngoại trừ một phiếu chống của Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Đức Jens Weidmann. Ngay chiều hôm qua, Ngân hàng Trung ương Đức ra thông cáo nhắc lại lập trường của mình, theo đó, nếu chương trình dẫn đến việc các nước đẩy lùi thời điểm thực hiện các cải cách cần thiết thì điều này sẽ lại làm mất lòng tin về khả năng của giới lãnh đạo chính trị trong việc giải quyết khủng hoảng.

Đang công du Tây Ban Nha, Thủ tướng Đức Angela Merkel thừa nhận là BCE hành động một cách độc lập và trong khuôn khổ quy chế của Ngân hàng này, đồng thời bà nhắc lại rằng Berlin không ủng hộ việc mua nợ công.

Trong khi đó, Pháp, Ý và cả Anh đều hoan nghênh quyết định của BCE. Ủy ban châu Âu cũng ủng hộ kế hoạch này.

Hôm nay, lần đầu tiên, kể từ tháng Năm, lãi suất công trái 10 năm của Tây Ban Nha đã xuống dưới ngưỡng 6%, còn 5,7%. Cũng tương tự, lãi suất của Ý tiếp tục giảm, xuống còn xấp xỉ 5,2% thay vì 6,7% như vào cuối tháng Bẩy vừa qua.

Thị trường chứng khoán châu Á dường như phấn chấn hẳn lên. Vào giữa phiên giao dịch ngày hôm nay, chỉ số chứng khoán Thượng Hải tăng vọt 4,2%, Hồng Kông 2,77%. Vào lúc kết thúc giao dịch, chỉ số trên thị trường Tokyo tăng mạnh: 2,2%.