CÔNG GIÁO - PHỎNG VẤN  - 
Bài đăng : Thứ tư 13 Tháng Ba 2013 - Sửa đổi lần cuối Thứ tư 13 Tháng Ba 2013

Bầu Giáo Hoàng : “Canh tân Châu Âu ” đối đầu với “Giáo triều Roma”

Khói đen báo hiệu chưa có ai trúng cử trong đợt bỏ phiếu đầu tiên sáng 13/03/2013.
Khói đen báo hiệu chưa có ai trúng cử trong đợt bỏ phiếu đầu tiên sáng 13/03/2013.
REUTERS/pool

Huê Đăng / Trọng Thành

Từ ngày hôm qua 12/03/2013, 115 Hồng y tham gia bầu ngôi vị Giáo Hoàng mới bắt đầu cuộc sống hoàn toàn cách ly với thế giới bên ngoài, tại nhà nguyện Sistine (Vatican) cho đến khi nào cuộc bầu cử có kết quả. Hai thế lực có ảnh hưởng lớn đến kết quả bỏ phiếu là nhóm “Canh tân Châu Âu” và nhóm “Giáo triều thành Roma”. Tuy nhiên, việc bầu tân Giáo Hoàng lần này đã diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, với sự thoái nhiệm đột ngột của Giáo Hoàng Benedicto 16.

Từ Roma, thông tín viên Huê Đăng cho biết diễn biến của ngày đầu tiên Mật nghị Hồng y đầu tiên và các đặc điểm của cuộc bầu Giáo Hoàng lần này.

Thông tín viên Huê Đăng (Roma)
 
13/03/2013
 
 

Diễn biến ngày Mật nghị Hồng y ngày đầu tiên

Sáng hôm qua 12/03, các Hồng y đã đồng tế thánh lễ tại sảnh đường chánh của Nhà thờ Thánh Phêrô (S.Pietro) do Hồng y niên trưởng Angelo Sodano làm chủ lễ để cầu nguyện cho Mật nghị Hồng y.

Đúng 16h30 chiều hôm qua, 115 Hồng y cử tri, cùng với các giáo sĩ và nhân viên phụ tá, đã bắt đầu tiến về nhà nguyện Sistine để khai mạc Mật nghị Hồng y. Sau khi các Hồng y cử tri đã hoàn tất nghi thức tuyên thệ, vào lúc 17h30 Đức ông trưởng nghi Guido Marini đã hô lớn “Extra omnes”, tức là yêu cầu tất cả những người không phải là Hồng y cử tri bước ra khỏi nhà nguyện, và ngay sau đó trưởng nghi đã khóa cửa nhà nguyện với 115 Hồng y cử tri bên trong. Conclave bắt đầu.

Sau đó khoảng hơn hai tiếng đồng hồ, tức là lúc 19h45, ống khói trên nhà nguyện bắt đầu phun khói: và là khói đen. Tức là vòng bỏ phiếu đầu tiên đã không thành công. Thực ra thì ai cũng biết trước là vòng bỏ phiếu đầu sẽ cho ra khói đen. Kinh nghiệm của những lần Mật nghị Hồng y trước đây cho thấy một hay hai vòng bỏ phiếu đầu tiên chỉ nhằm để “thăm dò” cán cân lực lượng giữa các phe nhóm Hồng y cử tri.

Bắt đầu từ chiều hôm qua, dù rằng mưa liên tục nhưng đã có nhiều giáo dân và tu sĩ của các dòng khác nhau đã tụ tập trước quảng trường Thánh Phêrô và họ sẽ cầu nguyện suốt đêm cho Mật nghị Hồng y.

Theo quy luật thì trong suốt thời gian Mật nghị, tức là cho đến khi nào cuộc bầu cử chưa chấm dứt, thì tất cả các Hồng y cử tri đều phải sống hoàn toàn cách ly với thế giới bên ngoài. Chả thế mà từ vựng “conclave”, tức là Mật nghị Hồng y, lấy từ chữ latin “cum clave”, có nghĩa là “bị nhốt khóa bên trong”. Nhưng so với những lần trước thì lần Mật nghị năm nay các biện pháp nhằm cách ly các Hồng y lại càng thêm nghiêm ngặt.

Lý do là vì Vatican vẫn còn bị ám ảnh bởi vụ scandal Vatileak hồi tháng 5 năm ngoái, khi nổ ra vụ người quản gia hầu cận của chính Đức Giáo Hoàng đã “ăn cắp tư liệu mật” của Tòa thánh và tẩu tán ra ngoài. Toàn bộ không gian của nhà nguyện Sistine, nơi diễn ra Mật nghị, đã được trang bị các thiết bị điện tử hiện đại phòng chống các khả năng nghe lén hay bắn tin ra ngoài qua các máy vi tính siêu nhỏ. Thậm chí Giáo hội cũng đã tuyên bố là sẽ lập tức rút phép thông công cho bất cứ Hồng y cử tri nào bị khám phá là vi phạm các quy luật cách ly nghiêm ngặt.

Sáng nay 13/03 các Hồng y cử tri tiếp tục bầu cử. Theo chương trình thì mỗi ngày sẽ có hai vòng bầu cử buổi sáng và hai vòng bầu cử buổi chiều.

Các ứng viên tiềm năng và cán cân lực lượng

Như luật của Giáo hội ấn định, Đức Giáo Hoàng mới cần phải có được 2/3 số phiếu trên tổng số Hồng y cử tri, tức là 77 phiếu trên 115 phiếu lần này.

Dựa theo các thông tin đến từ những buổi họp chuẩn bị Mật nghị của các Hồng y trong tuần lễ vừa qua, các chuyên gia về thế giới Vatican đã “nặn” ra một vài “kịch bản” về kết quả bầu cử Đức Giáo Hoàng tương lai, theo đó trong nội bộ 115 Hồng y hiện nay có hai “trường phái” ủng hộ hai “ứng cử viên” khác nhau.

Trường phái thứ nhất, còn gọi nhóm “Canh tân Châu Âu”, bao gồm những Hồng y có ý muốn cải tổ toàn bộ cơ chế của Giáo triều để Giáo hội thích nghi được với những thay đổi biến động trên thế giới, và nhất là cải tổ lại cơ chế quản lý kinh tế tài chánh của Giáo hội vốn trong những năm gần đây đã bị khá nhiều tai tiếng trong những vụ scandal xẩy ra trong Ngân hàng của Tòa thánh, tức là của “Cơ quan chuyên trách về các hoạt động tôn giáo” của Tòa thánh (nguyên văn tên của cơ quan này là “IOR – Istituto per le Opere di Religione”).

Đa số các Hồng y trong trường phái này là những Hồng y Châu Âu, nhưng không phải là Hồng y Ý, chẳng hạn như Hồng y Christop Schonborn người Áo, Tổng Giám mục giáo phận thủ đô Vienne, như Hồng y André Vingt-Trois, người Pháp,Tổng Giám mục giáo phận thủ đô Paris, hay Hồng y Dominik Duka, người Séc, Tổng Giám mục giáo phận thủ đô Praha, hoặc Hồng y Luis Martinez Sistach, người Tây Ban Nha, Tổng Giám mục giáo phận Barcellona. Ứng cử viên của nhóm “canh tân” này lại là một Hồng y người Ý 72 tuổi, Hồng y Angelo Scola, Giám mục của giáo phận Milano, giáo phận có giáo dân đông nhất Châu Âu. Theo các cuộc “thăm dò ý kiến” trước khi Mật nghị khai mạc, Hồng y Angelo Scola đã được trên dưới từ 35 đến 40 phiếu.

Trường phái thứ hai, còn gọi là nhóm của “Giáo triều thành Roma”, tức là nhóm của các Hồng y Ý hiện nay đang nắm giữ các ngôi vị quan trọng của Giáo triều: Hồng y Tarcisio Bertone, Quốc vụ khanh của Tòa thánh, Hồng y Giovanni Battista Re, một trong những Hồng y trưởng lão trong hàng Giám mục Ý (79 tuổi), Hồng y Giuseppe Versaldi, Bộ trưởng kinh tế của Tòa thánh, Hồng y Domenico Calcagno, Chủ tịch cơ quan quản lý tất cả tài sản của Tòa thánh. Ngoài ra còn có Hồng y Angelo Bagnasco, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Ý, vốn xưa nay vẫn hay đứng ở vị trí đối đầu với Quốc vụ khanh Hồng y Tarcisio Bertone, nhưng có lẽ vì những mục tiêu chung nên trong kỳ mật nghị này hai Hồng y đối thủ tạm thời hoãn binh để ngồi chung với nhau.

Ứng cử viên của nhóm “Giáo triều thành Roma” này lại là một Hồng y người Brazil, đó là Hồng y Odillo Scherer, Tổng Giám mục giáo phận San Paolo. Theo một số nhận xét thì tất cả các Hồng y của nhóm “giáo triều thành Rommuốn đưa ra một Đức Giáo Hoàng người nước ngoài (tức không phải người Ý) với mục tiêu là để “đánh đổi” lại các chức vụ quan trọng hàng đầu của Giáo triều sẽ vẫn tiếp tục nằm trong tay của các Hồng y người Ý. Các cuộc thăm dò ý kiến đánh giá rằng Hồng y Odillo Scherer có được khoảng 15 đến 18 phiếu.

Ngoài hai ứng cử viên “nặng ký” nói trên, còn có hai ứng cử viên “ngoại lệ”: đó là Hồng y Timothy Dolan, người Mỹ, Tổng Giám mục giáo phận Newyork, ứng cử viên của nhóm “canh tân Mỹ”, hiện nay được khoảng từ 10 đén 15 phiếu. Hồng y ngoại lệ thứ hai là Hồng y Marc Ouellet, người Canada, Chủ tịch Giáo đoàn Giám mục của Tòa thánh, ứng của viên của nhóm “Giáo triều ôn hòa”. Theo thống kê thì Hồng y Marc Ouellet chỉ được khoảng từ 5 đên 10 phiếu, nhưng một số quan sát viên nhận xét rằng rất có thể Marc Ouellet được chọn làm Đức Giáo Hoàng như là một giải pháp “thoả hiệp” giữa hai trường phái “canh tân” và “giáo triều Roma” trong trường hợp hai ứng cử viên của hai trường phái này rơi vào tình trạng “bất phân thắng bại”.

Tuy nhiên tất cả các nhận xét trên chỉ dựa vào các thông tin tiền Mật nghị. Nay Mật nghị đã hoàn toàn ly cách với thế giới truyền thông bên ngoài, thì cũng không ai biết các “quân cờ” đã và sẽ được di chuyển như thế nào trong nhà nguyện Sistine.

Giáo Hoàng Benedicto 16 bất ngờ từ nhiệm khiến các phe nhóm không kịp thương lượng

Đây là lần đầu tiên Tòa thánh tổ chức Mật nghị Hồng y trong khi Đức Giáo Hoàng vẫn chưa về với Chúa, và quyết định từ nhiệm khá “bất ngờ” của Benedetto XVI cũng đã “đốt giai đoạn”, không cho phép các quá trình “thương lượng” trong hàng giáo phẩm có thể đi đến “chín muồi” trước khi Mật nghị Hồng y bắt đầu bỏ phiếu.

Benedicto XVI trước đây đã được bầu lên ngôi vị Giáo chủ vào vòng bầu cử thứ tư trong ngày thứ hai của Mật nghị năm 2005. Nhưng đó là lần Mật nghị đã được chuẩn bị từ lâu bởi thời gian bệnh tật kéo dài của người tiền nhiệm là Đức Giáo Hoàng Ba Lan Giovanni Paolo II cho phép các phe nhóm trong giáo triều có đủ thời giờ thương thuyết và thỏa hiệp trước khi Mật nghị Hồng y khai mạc.

Còn lần này, Mật nghị được tổ chức trong bối cảnh từ chức bất ngờ của Benedicto XVI cho nên các kế hoạch hiệp thương đã không có đủ thời giờ để chín muồi, do đó có khả năng là Mật nghị sẽ kéo dài, ít ra là dài hơn thời bầu Benedicto XVI.

tags: Bầu cử - Công giáo - Phỏng vấn - Quốc tế - Vatican - Ý
Close