Vào nội dung chính
PHÂN TÍCH

Rất khó vô hiệu hóa kho vũ khí hóa học của Syria

Nga đã đề nghị đặt kho vũ khí hóa học của Syria dưới sự kiểm soát của quốc tế để vô hiệu hóa các vũ khí này, nhưng muốn làm như thế thì phải có sự hợp tác toàn diện của Damas, một chế độ mà cho tới nay vẫn giữ bí mật về kho vũ khí của họ. Đây sẽ là một kế hoạch rất khó thực hiện trong bối cảnh nội chiến ác liệt tại nước này.

Một nhóm  người Mỹ gốc Syria tập hợp ủng hộ can thiệp quân sự Mỹ chống chế độ Assad, trước điện Capitol, Washington, 09/09/2013.
Một nhóm người Mỹ gốc Syria tập hợp ủng hộ can thiệp quân sự Mỹ chống chế độ Assad, trước điện Capitol, Washington, 09/09/2013. REUTERS/Jonathan Ernst
Quảng cáo

Nếu đề nghị của Nga được thực hiện, điều đó có nghĩa là phải có sự thay đổi triệt để lập trường của chính quyền Tổng thống Assad, cho tới nay vẫn không tham gia Tổ chức Công ước cấm vũ khí hóa học, để khỏi phải khai báo về kho vũ khí mà cho tới gần đây họ vẫn chối là không hề có.

Như vậy, bước đầu tiên sẽ phải là Damas ký ngay lập tức Công ước cấm vũ khí hóa học, có hiệu lực từ năm 1997 và nay quy tụ gần như toàn bộ các quốc gia trên thế giới. Khi gia nhập Tổ chức Công ước cấm vũ khí hóa học, chính quyền Syria sẽ phải khai báo toàn bộ kho vũ khí của họ và chấp nhận cho các thanh tra quốc tế đến tận nơi để kiểm tra thật chi tiết.

Nhiệm vụ kiểm tra đó có thể được giao cho các thanh tra Liên Hiệp Quốc, như phái đoàn đã từng đến Syria vào tháng trước để điều tra về vụ tấn công bằng vũ khí hóa học hoặc như phái đoàn đã từng đến thanh tra Irak sau chiến tranh vùng Vịnh năm 1991.

Nhưng trước hết, chính quyền Damas phải bảo đảm an ninh cho các thanh tra viên quốc tế và bảo đảm an toàn cho kho vũ khí hóa học trong thời gian giải trừ kho vũ khí này.

Các cơ quan tình báo Pháp đánh giá kho vũ khí hóa học của Syria là một trong những kho vũ khí hóa học quan trọng nhất thế giới với hơn 1000 tấn. Các chuyên gia được hãng tin AFP trích dẫn hôm qua đều cho rằng rất khó mà phá hủy kho vũ khí hóa học của Syria ngay giữa lúc nội chiến ác liệt như vậy. Cho dù trong điều kiện tối ưu, thực hiện việc này cần phải huy động rất nhiều người, chỉ để bảo vệ 24 giờ /24 mỗi cơ sở sản suất và tồn trữ vũ khí hóa học.

Ở Syria hiện có rất nhiều cơ sở sản xuất và tồn trữ vũ khí hóa học, mà phần lớn vẫn chưa được xác định vị trí chính xác và các nước phương Tây vẫn rất sợ chính quyền Tổng thống Bachar al Assad mất sự kiểm soát những cơ sở đó và các vũ khí hóa học rơi vào tay quân nổi dậy Hồi giáo cực đoan.

Tiếp theo sau đề nghị của Nga, hôm qua, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-Moon đã kêu gọi thiết lập các vùng đặt dưới sự giám sát của Liên Hiệp Quốc, để cất giữ một cách an toàn các vũ khí hóa học của Syria và phá hủy chúng.

Cho dù diễn ra suôn sẻ, kế hoạch vô hiệu hóa kho vũ khí hóa học của Syria sẽ kéo dài nhiều năm và tốn hàng tỷ đôla: Hoa Kỳ đã chi ra gần 35 tỷ đôla để phá hủy gần 90 % kho vũ khí hóa học của họ và phải đến năm 2021 mới hoàn tất việc này. Nói chung, sản xuất vũ khí hóa học thì dễ, nhưng phá hủy chúng thì tốn kém và phức tạp hơn rất nhiều.

Ấy là chưa kể việc vô hiệu hóa còn tùy thuộc vào yếu tố là tác nhân hóa học có đã được gắn vào các rocket hay các tên lửa ( như trường hợp của Hoa Kỳ ) hay vẫn còn được tàng trữ dưới dạng sẵn sàng được sử dụng ( như trường hợp của Nga ).

Trong trường hợp đầu tiên, các vũ khí hóa học sẽ được tiêu hủy trong các nhà máy thích hợp, còn trong trường hợp thứ hai, việc vô hiệu hóa sẽ được thực hiện bằng cách bơm vào một hợp chất hóa học để làm mất tác dụng của những vũ khí hóa học đó.

Theo tiết lộ của các cơ quan tình báo Pháp vào đầu tháng 9, kho vũ khí hóa học của Syria một phần được tồn trữ dưới dạng kép, tức là dưới dạng hai sản phẩm hóa học được chế sẵn, để chờ trộn với nhau ngay trước khi được sử dụng. Phương pháp này gần với phương pháp của Nga, quốc gia bị nghi là đã giúp chế độ Damas phát triển vũ khí hóa học vào thập niên 1970.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Tải ứng dụng RFI để theo dõi toàn bộ thời sự quốc tế

Chia sẻ :
Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.