"Tế bào thần kinh mới" rất quan trọng cho việc học tập

Từ năm 2003, nhiều nghiên cứu thực nghiệm đi đến một kết quả đáng mừng, ngược lại với các lý thuyết ngự trị từ lâu trong khoa học thần kinh, theo đó số lượng nơron trong bộ não là cố định từ khi sinh ra, và số lượng của chúng giảm đi và chất lượng ngày một suy thoái với thời gian. Các nghiên cứu gần đây cho thấy rằng, bộ não vẫn tiếp tục sản sinh ra các nơron mới ngay trong tuổi trưởng thành.

Tuy nhiên từ đó đến nay, câu hỏi các nơron được gọi là mới này có chức năng cụ thể gì vẫn còn để ngỏ.

Thực nghiệm kể trên do êkíp của ông Pierre-Marie Lledo, phụ trách đơn vị nghiên cứu Cảm nhận và Trí nhớ (Viện Pasteur – CNRS/Trung tâm Khoa học Quốc gia Pháp) thực hiện, đã làm sáng tỏ đươc vai trò của các nơron mới, với việc sử dụng các kỹ thuật quang học di truyền. Trong một nghiên cứu công bố vào tháng 12/2010, nhóm nghiên cứu của nhà khoa học Pierre-Marie Lledo đã chỉ ra rằng, các nơron mới, được kích thích bằng một chớp sáng ngắn, giúp cho các con chuột tham gia thí nghiệm học và ghi nhớ tốt hơn các nhiệm vụ phức tạp.

Cụ thể là, được kích thích bằng các chớp sáng, chuột thực nghiệm nhớ được nhanh hơn các thông tin trong quá trình học và chúng cũng nhớ lâu hơn các bài tập, cho đến 50 ngày sau khi thực nghiệm kết thúc. Ngược lại, các nơron mới, được sinh ra ngay sau khi cá thể ra đời, lại không đem lại lợi ích nào cho việc ghi nhớ và học tập. Chỉ có những nơron mới ở một bộ não trưởng thành mới có thể làm được nhiệm vụ kích thích học tập và ghi nhớ.

Nhà thần kinh học Pierre-Marie Lledo nhận xét thêm : « Nghiên cứu này chứng minh là hoạt động của một số tế bào thần kinh sinh ra trong não người trưởng thành có thể có một tác động quan trọng đối với quá trình học tập và ứng xử. Bên cạnh đó, thực nghiệm này cho thấy các cách thức mà bộ não tiếp thu các kích thích mới. Trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta, (tương đương với các kích thích bằng chớp sáng trong thực nghiệm) là hoạt động điện sinh học của não do các trung tâm ý thức của não điều khiển ». Theo nhà thần kinh học, phát hiện này khẳng định lại mối quan hệ hiển nhiên giữa « tâm trạng » và hoạt động thần kinh của não. Cụ thể là « sự tò mò, thức tỉnh và niềm vui tạo thuận lợi cho sự ra đời của các nơron mới và chính nhờ ở các nơron này mà người ta có thể có được các năng lực nhận thức mới ».

Ngược lại, nhà nghiên cứu nhấn mạnh, trạng thái suy nhược tinh thần có tác động xấu đến khả năng tạo ra các tế bào thần kinh mới và như vậy tạo nên một vòng xoáy lẩn quẩn khiến chúng ta cảm thấy mệt mỏi, ủ rũ. Các khám phá kể trên có thể mang lại nhiều điều rất hữu ích cho việc xây dựng các phương thức trị liệu mới đối với các các bệnh thần kinh hay tâm thần.